Đợi Chị về tưới rượu bến sông

Mô tả

Nguyễn Tham Thiện Kế là một người văn phiêu lãng, mê xê dịch. Mái tóc để dài của anh nếm gió muôn phương nhiều quá, cứ run rẩy rồi như múa trong vũ khúc phương xa xứ lạ. Đi để hiểu văn hóa của người, rồi yêu hơn và đôi khi xót xa hơn khi ngắm chính mình, đọc tập sách Đợi chị về tưới rượu bến sông chỉ điểm qua một vài cái tên, chúng ta đã biết trái tim nghệ sĩ kia đã thảng thốt, suy ngẫm, chiêm nghiệm những gì:

“Người ta bảo rằng, có thể thấu tỏ về một người khi nghe người ấy nói về những bông hoa (…) Dường như ở Dijon, tôi không ngủ. Đêm Dijon thổn thức giao tình cùng tôi bằng hương thơm mê dịu bằng những cơn gió thì thào ngoài khung cửa áp mái, bằng ánh sáng đèn trong khu vườn ánh ướt sương, bằng cả trằn trọc đẫm mồ hôi, bằng cả trời sao kim cương nhấp nháy, tò mò, đồng lõa” (La Victorine – thiên đường nhỏ xứ Dijon).

Âm nhạc chảy trong câu văn hay câu văn đang tự hát không biết nữa! Chỉ biết khi gặp gỡ đôi vợ chồng chủ nhân khu vườn ấy, tình yêu dành cho hoa cỏ của họ làm ta nhớ đến những cỏ hoa ta từng không trân trọng. Thái độ với thiên nhiên là thước đo cho văn hóa của mỗi cộng đồng, của mỗi con người. Soi vào tâm hồn trong vắt của họ, trở về ta giật mình đi qua những khu rừng bị tàn phá. Tác phẩm này như một bản nhạc, mà chủ đề của nó đâu cần phải nói rành mạch bằng lời?!

Với tập Du kí này, theo đặc trưng thể loại của nó, nhân vật trần thuật liên tục di chuyển trong một hành trình: Đi – Cảm nhận – Chiêm nghiệm – Sáng tạo. Nhưng đó mới chỉ là khung lí thuyết, còn trong tập sách này, Nguyễn Tham Thiện Kế đi bằng “Trữ lượng văn hóa” giàu có của mình, sau bao quan sát miêu tả tinh tế, sắc sảo là những “Nụ hôn văn hóa”, dành cho bao vùng đất lạ có cả ngọt ngào và cay đắng. Vẻ đẹp ngôn từ trong nhiều bài du kí thật lạ lùng, nó giống như tiếng Dương cầm vang lên trong Biệt thự cổ vào lúc nữa đêm, có nến thắp sáng, rượu nho Pháp thật lạnh, nhưng hình như không thấy người chơi đàn, chỉ có gió ôm kỉ niệm thành ngón tay vô hình, gõ vào hồi ức, cả quá khứ và hiện tại, chảy thành giọt âm thanh đa sắc, qua năm giác quan mà vào làm tổ trong trái tim độc giả:

“Cơn say nửa tiếng, cơn say một ngày, cơn say ngân nga một đời. Ai cũng sợ say, như mấy ai cưỡng lại được sự ma mị của rượu. Mỗi vùng đất, mỗi người đều có thứ rượu riêng như một giá trị tinh thần (…) Tôi đứng dậy, nhưng sao đường phố và hoa và người ở Beaune bỗng nhiên lộn ngược. Lảo đảo Chị ơi! Chai chưa cạn, sao tôi say, chỉ nhị? Đàn ông lúc nào cũng tỉnh liệu có là đàn ông tốt? Đàn ông lúc nào cũng say có phải đàn ông hay? Ừ, nếu có thể sau này tôi chết, chị nhớ về tưới rượu xuống đất đã là vui…” (Đợi chị về tưới rượu bến sông).

– Nguyễn Đức Hạnh – Báo Văn nghệ số 14/2023